ZWOLLE - ‘Heel blij’ is PvdA-fractievoorzitter Eefke Meijerink dat de gemeente, op verzoek van de socialisten, een experiment gaat doen voor mensen die in de bijstand zitten. De opzet is dat deze mensen drie jaar de tijd en ruimte krijgen een zinvolle dagbesteding te vinden, iets waarvoor ze zelf kiezen en wat bij hen past.
“Ruim twee jaar geleden hebben we bij Club Cele twee stadsdebatten gevoerd met CDA en D66 over het basisinkomen. Daarbij hebben we deskundige sprekers uitgenodigd en mensen uit de stad. We wilden kijken hoe we mensen door geld en inhoud van het werk weer gemotiveerd aan het werk gaan. Er waren bijna tweehonderd mensen op af gekomen. Spectaculair veel, vond ik”, blikt Meijerink terug. De PvdA stapte samen met het CDA en D66 naar de raad met het voorstel een experiment te doen met het basisinkomen. “Dat was wel ingewikkeld, maar ook mogelijk geweest”, erkent de fractievoorzitter. De drie politieke partijen kregen er geen meerderheid voor. ‘Waar zit dan de crux’, vroegen de socialisten zich af. Meijerink: “Er zijn partijen die niet willen dat mensen kunnen bijverdienen en andere zijn principieel voor strenge controle: ‘voor wat hoort wat’. Waar zouden we dan wel een meerderheid voor kunnen krijgen, vroegen we ons vervolgens af.”
Het ministerie keek welke experimenten ze kon toestaan en in een algemene maatregel van bestuur werd bepaald dat de regels voor bepaalde bijstandsgerechtigden minder werden en andere juist strenger worden aangepakt. “Dat tweede is onmenselijk”, vindt Meijerink. “Ik vind niet dat je mensen nog strenger moet aanpakken dan dat in de Participatiewet is bepaald. Bijstand is in principe een uitkering ter overbrugging van twee perioden van werk. Wij vroegen ons af hoe je het sociale stelsel nu kunt aanpassen, passend bij de huidige arbeidsmarkt, waarbij die nog wel stimulerend, prikkelend is.”
De socialisten zochten verder naar mogelijkheden binnen de Participatiewet. Zo kwamen ze bij het experiment dat na de zomer in Zwolle van start gaat. De Universiteit Twente begeleidt de gemeente Zwolle en gaat aan de slag met een methode om mensen te selecteren. Eerst worden 150 mensen, die nu een bijstandsuitkering hebben, benaderd. In de loop van het experiment komen daar nog 150 mensen bij die dan in de bijstand zijn gekomen. Meijerink: “Het gaat om mensen die, naar verwachting, moeilijk binnen een jaar aan werk komen. We kijken in het onderzoek niet alleen of ze een baan hebben gevonden, maar ook bijvoorbeeld naar vrijwilligerswerk of mantelzorg.”
De mensen die deelnemen, krijgen ieder halfjaar een gesprek bij de gemeente en mogen gewoon gebruikmaken van de voorzieningen die de gemeente ze biedt. “We geven deze mensen het vertrouwen en de ruimte dat ze het beste zelf kunnen bedenken wat ze willen gaan doen”, zegt de fractievoorzitter. “Ik geloof er heel erg in dat als je het vertrouwen krijgt, je vertrouwen terugkrijgt. Daarom ben ik zo blij dat dit experiment er komt.”
In de gemeente Zwolle ontvangt meer dan de helft van de bijstandsgerechtigden al meer dan drie jaar een uitkering, volgens de fractievoorzitter. “Ik geloof niet in drang en dwang om deze mensen er uit te krijgen. De overheid kan geen vrijheid geven maar wel vertrouwen, daar worden mensen sterker van. Het is mooi dat we nu de mogelijkheid krijgen om te onderzoeken wat wél werkt.”
