(door Erik-Jan Berends)
BINNENSTAD – Het Stedelijk Museum Zwolle is in de race voor de aankoop van een aardglobe uit 1607 die is opgedragen aan het bestuur en de inwoners van Zwolle. De globe wordt morgen (dinsdag) geveild bij het vermaarde veilinghuis Sotheby’s in Londen.
Directeur Marc den Hertog vroeg zaterdagavond de gasten van de drukbezochte nieuwjaarsbijeenkomst een duit in het zakje te doen voor de globe die mogelijk rond de 30.000 euro zal gaan opleveren. Het exemplaar is gemaakt door Jacob Floris van Langren en zijn zoon Arnold van Langren. Zij behoorden tot de eerste globemakers van Nederland. Van hun hand bestaan er nog vijftien globes, waarvan vier in Nederlandse museale collecties. Het aan Zwolle opgedragen exemplaar moet tot de topstukken van de collectie van het Stedelijk Museum Zwolle gaan behoren. De directie wil het een permanente plek geven in een nieuwe zaal over de handelsgeschiedenis van Zwolle.
Aan het einde van de zestiende eeuw gingen Zwolse ondernemers zich steeds meer op het westen richten. Zo knoopt de stad na Amsterdam, Rotterdam en Hoorn nieuwe handelsbetrekkingen aan. Van Langren probeerde aardglobes te verkopen aan bestuurscolleges en overheidsinstellingen. Dat lukte bij de VOC, de Staten-Generaal en de steden Den Haag, Arnhem, Antwerpen, Zutphen en, naar nu is gebleken, ook bij het stadsbestuur van Zwolle. Volgens het Stedelijk Museum Zwolle zegt dat mogelijk iets over de wil van de stad om aan haar toekomst te bouwen en om haar blik buiten de stadsgrenzen te richten op nieuwe mogelijkheden. “De globe symboliseert een belangrijke omslag in de Zwolse geschiedenis en vormt het meest waardevolle object dat het museum zich kan wensen om die omslag te markeren.”
De globe heeft een diameter van 52,5 centimeter. “Globes uit deze tijd zijn gemaakt van dunne, holle bollen van lagen papier of karton en gips, bedekt met een gedrukt kaartbeeld dat met de hand werd ingekleurd”, schrijft Diederick Wildeman, conservator bij het Scheepvaartmuseum Amsterdam. “Verreweg de meeste globes zijn vanwege hun slechte conditie vernietigd. Het aantal exemplaren uit het begin van de zeventiende eeuw is daardoor zeldzaam.”
Een gespecialiseerde restaurateur denkt dat het veel werk is om de Zwolse globe te restaureren, maar dat er een mooi resultaat haalbaar is.
