DEVENTER / ZWOLLE – De Geert Groote prijs voor diegene die het gedachtengoed van de Moderne Devotie het meest promoot en nieuw leven inblaast, is toegekend aan Zwollenaar Mink de Vries. De Blauwvinger ontving de prijs van de Stichting Piet Tillema Fonds vrijdag aan het einde van de Geert Groote Dagen in Deventer.
De Vries is de derde in de rij van personen / instanties die de prijs in ontvangst mochten nemen. Hij kreeg de onderscheiding uit handen van de juryleden Georg Hartong en professor Anne van der Meiden. De jury roemde De Vries voor ‘zijn schijnbaar onvermoeibare inzet’, jarenlang, om het geestelijke erfgoed van Moderne Devoten als Thomas a Kempis (Zwolle) en Geert Grote (Deventer) tot leven te wekken. Dan weer eens als publicist – zo hertaalde De Vries ‘Over de Navolging van Christus’ – maar net zo goed door evenementen rondom het thema te organiseren en anderen te verleiden hetzelfde te doen.
Met succes, want de Moderne Devotie is bekender dan een aantal jaren geleden. Hoewel nog lang niet iedereen weet wat deze middeleeuwse hervormingsbeweging van voor de Reformatie precies inhoudt. Dat valt ook niet in een paar zinnen te vatten. De Vries benadrukt echter altijd dat het grondlegger Geert Grote te doen was om misstanden in de toenmalige kerk aan te kaarten zonder met de kerk te breken en om het leven in gemeenschap (hij deelde geld en bezittingen) te bevorderen. Daar waar rector Johan Cele van de Latijnse school in Zwolle het klassensysteem met examens en de overgang naar andere klassen bedacht. Tevens maakte Cele zich sterk voor onderwijs voor iedereen, dus ook de armen. Gelijkheid en vrijheid voor het individu dus.
Dolhuizen
Thomas onttrok zich, in tegenstelling tot de andere twee, aan het wereldlijke leven. En toch ook niet helemaal. De Vries: “Thomas bepleitte de opvang van mensen die psychisch in de war waren. Die werden opgevangen in zogenoemde dolhuizen.” Lachend: “Je kunt hem de wegvoorbereider van de GGZ noemen, maar dan eentje uit de vijftiende eeuw. Ik roep wel eens: ‘Waar we het nu met zijn allen over hebben als we spreken over geestelijke gezondheid werd zes eeuwen geleden al op de Zwolse agenda gezet’. Dan zie je mensen echt vreemd kijken.”
Op een soortgelijke oprechte verbazing stuit De Vries als hij in den lande vertelt over de Moderne Devotie. Zeker, de beweging begon in Deventer, Windesheim en Zwolle. De IJsselstreek is de bakermat. Volgens de Zwollenaar zijn er echter heel veel andere plaatsen waar de broeders en zusters van het gemene leven, zoals de devoten werden genoemd, hun sporen achter lieten. Door er kloosters te stichten alsook in geestelijke zin. Je hoeft daar de provincie niet voor uit, maar dat kan wel. In Utrecht, Delft en Zeeland bijvoorbeeld waren de Moderne Devoten actief en niet te vergeten buiten de landsgrenzen.
De Vries: “Zodra ik contact leg met historische verenigingen in een andere stad heb ik al in mijn achterhoofd dat ze waarschijnlijk niet weten wat de Moderne Devotie is. Dat weet ik en toch verbaast het mij elke keer weer.” Volgens De Vries heeft de beweging namelijk andere stromingen, zoals het veel bekendere humanisme, beïnvloed. Daar bestaan volgens hem althans sterke aanwijzingen voor.
Delen, niet discussiëren
Waarden als samen delen zijn volgens De Vries van alle tijden en zeker nu actueel. Daarbij hoeft het wat hem betreft overigens niet per se om geld of bezittingen te gaan. “Delen is voor mij eveneens de ander ontmoeten en verhalen delen zonder in een discussie belanden. De devoten waren sowieso niet van verhitte discussies omdat het verhaal dan al snel uitmondt in wel of geen gelijk en daarna stopt.”
De ander ontmoeten kan wat De Vries betreft straks in het Ontmoetingshuis Moderne Devotie. Er zijn, zo zeg hij, al fondsen bereid gevonden een substantiële bijdrage te leveren. Een definitieve locatie kan hij niet bekendmaken, maar in elk geval twee kerken in de binnenstad zijn in beeld. Van daaruit kunnen Moderne Devotie wandelingen worden georganiseerd. De Vries denkt daarnaast aan een vaste locatie waar beeld, geluid en tekst het verhaal van de Moderne Devotie vertellen. “De bedoeling is niet om er een museum van de maken. In een museum neem je een verhaal in je op, om het vervolgens weer achter je te laten. Met het ontmoetingscentrum beogen we dat mensen deel gaan uitmaken van het verhaal.”
De Vries heeft nog tal van ideeën om verder uit te werken. De Moderne Devotie is op zijn pad gekomen en voert als het aan hem ligt naar een nieuwe horizon. Dat hij nu voor zijn vrijwillige inzet een duw in de rug krijgt met een prijs ziet hij als een mooie opsteker. Wie zich wil inzetten als vrijwilliger voor het Ontmoetingshuis Moderne Devotie kan een mail sturen naar gastvrijlevenzwolle@gmail.com.
