ZWOLLE - “U heeft prostaatkanker.” Het zijn woorden die vaak inslaan als een bom bij de mannen die deze boodschap te horen krijgen. De eerste, natuurlijke, reactie is dat de kanker zo snel mogelijk moet worden geëlimineerd. In niet direct levensbedreigende situaties kan het echter goed zijn eerst alle mogelijke behandelmethoden te overwegen.
Dat is althans de ervaring van regiovertegenwoordiger Jan Veenema van de Prostaatkankerstichting. Hij zal als inleiding op een voorlichtingsbijeenkomst op 22 mei in het Isala ziekenhuis zijn verhaal vertellen. Tijdens deze bijeenkomst voor mannen met prostaatkanker zullen tevens experts aan het woord komen over de ziekte. Verder wordt onder meer ingegaan op de steun die je kunt krijgen, bijvoorbeeld in de vorm van een lotgenotengroep. Dat laatste kan van veel toegevoegde waarde zijn weet Veenema. “Het is prettig om in een kleine groep van alleen maar lotgenoten ervaringen met elkaar te delen.”
Biopten
Daarnaast is kennis over de ziekte - en daar draait het om tijdens deze bijeenkomst - van groot belang. Hoe meer je weet van prostaatkanker en behandelmethoden, hoe beter jij als man een keuze kunt maken die bij jou past. Dat wil zeggen zo lang er iets te kiezen valt. Veenema: “Wat de mogelijkheden zijn hangt af van een aantal factoren, waaronder de agressiviteit van de kanker. Er zijn 5 categorieën van mild tot zeer agressief. Van een aantal steekproeven( biopten genoemd), waarbij ze de Gleasonscore bepalen, tellen ze de twee hoogste uitkomsten bij elkaar op. In het ergste geval is de uitkomst dus 10. Toen bij mij in 2013 prostaatkanker werd geconstateerd kwam men uit op 7, wat staat voor matig agressief.” In zulke gevallen moet actie worden ondernomen. “Wat ik te horen kreeg van de uroloog was dat er qua behandeling feitelijk drie opties waren. De prostaat verwijderen, uitwendig bestralen en inwendig bestralen”, vertelt Veenema. Niet iedereen heeft die keuze. Naast de agressiviteit van het gezwel spelen ook de grootte en de locatie (zitten de kwaadaardige cellen op één plek of verspreid?) mee in de beoordeling of bestralen nog een optie is. In het geval van Veenema bleek het gezwel ongeveer 1 cc groot. De prostaat is een orgaan van ongeveer 50 cc. Omdat het niet de meest kwaadaardige variant betrof en prostaatkanker een soort kanker is die zich vaak relatief traag ontwikkelt, hoefde de prostaat niet per se te worden verwijderd. Toch koos Veenema voor verwijdering noch bestraling. “Buiten de drie reguliere behandelmethoden zijn er nog enkele , die voor een deel in een experimentele fase zijn. Een daarvan is HIFU wat staat voor High Intensity Focused Ultrasound.” Hoe die methode precies werkt, is een technisch en complex verhaal. Kort gezegd houdt het aldus Veenema in dat de locatie van het gezwel wordt gedetecteerd en verhit met behulp van geluidsgolven, die van meerdere kanten komen. Door de verhitting wordt het gezwel vernietigd. De behandelend arts maakt daarbij gebruik van zeer geavanceerde apparatuur. “Hij zit achter een computerscherm en kan met een stift op het scherm als het ware het gezwel uitgummen.” De methode bevindt zich echter nog in een testfase en je moet geluk hebben, wil je er voor in aanmerking komen.
Tijdelijk effect
Aanvankelijk leek Veenema er mee geholpen. De PSA-waarden gingen omlaag. Helaas was het van tijdelijke aard. De waarden bleken tijdens een controle in het jaar erop zelfs hoger dan voor de ingreep. Veenema moest opnieuw de strijd aan gaan. Ditmaal koos hij voor inwendige bestraling. Met succes. Inmiddels is Veenema 2,5 jaar schoon en voelt hij zich goed. Zijn advies aan mannen die ook door prostaatkanker worden getroffen is om - indien de situatie dat nog toelaat - samen met de artsen een keuze te maken die het beste bij jou past als persoon. “Sommigen willen zo snel mogelijk van de kanker af en kiezen voor prostaatverwijdering. Ik zeg zeker niet dat dit een verkeerde keuze is. Weet alleen wel dat het in menig geval niet hoeft en dat de impact van de ingreep kan verschillen. Let daarbij op de zwaarte van de ingreep en op het verschil in risico op incontinentie en impotentie. Overigens is het ook weer niet zo dat het risico daarop bij bestraling gering is. Laat je goed informeren door de arts en lees zelf veel. Een arts heeft immers maar beperkt tijd om met een patiënt te praten en kan je in een paar minuten onmogelijk alles vertellen.”
Voorlichtingsbijeenkomst
Aanmelden voor de gratis bijeenkomst op 22 mei in Isala kan door voor 18 mei een mail te sturen naar l.r.s.sismono@isala.nl. Je dient daarbij aan te geven met hoeveel personen je komt. Plaats van handeling is het Auditorium in gebouw D van het ziekenhuis. Inloop vanaf 18.30 uur. Een kwartier later begint het programma.
