De Swollenaer

Donderdag, 19 maart 2026

Nieuws uit Zwolle en omstreken

HALVE WAARHEDEN OVER NATUURBEGRAVEN

HALVE WAARHEDEN OVER NATUURBEGRAVEN
Foto: Natuurbegraafplaats De Polberg Wapenveld
Ingezonden door: A.P.H. Stuyling de Lange

Vorige week circuleerde een verwarrende video in de media. In de video is emeritus hoogleraar Lucas Reijnders aan het woord. Reijnders is biochemicus en milieudeskundige en fel tegenstander van natuurbegraven. Volgens Reijnders is het menselijk lichaam een ‘vuilnisvat’ vol chemicaliën, dat niet thuishoort in de natuur. Bovendien leidt natuurbegraven volgens Reijnders tot overbemesting van schrale natuurgronden, waardoor gevarieerde vegetatie verdwijnt.

Halve waarheden
De uitspraken van Reijnders lijken op het eerste gezicht plausibel maar zijn dit – zoals veel halve waarheden – bij nadere beschouwing niet.

Geen schade aan milieu
In 2009 onderzocht het bekende onderzoeksbureau Alterra de effecten van natuurbegraven op de natuur en het milieu. Alterra baseerde zich op onderzoeksgegevens van traditionele begraafplaatsen. In haar rapport concludeert Alterra dat de effecten van het begraven van menselijke resten op het milieu (bodem en grondwater) verwaarloosbaar zijn, ook als er tot 1500 mensen per hectare worden begraven – hetgeen veel meer is dan op de gemiddelde natuurbegraafplaats - 300 graven per hectare. Overigens ligt ook het begraaftempo op traditionele begraafplaatsen veel hoger dan op natuurbegraafplaatsen.

Van schade aan het milieu als gevolg van natuurbegraven is dus absoluut geen sprake!

Geen verdwijnen van vegetatie
Ook de uitspraak dat natuurbegraven leidt tot overbemesting waardoor gevarieerde vegetatie verdwijnt, is gebaseerd op los zand. Bij het delven van een natuurgraf wordt de bovenste grondlaag apart gehouden en pas bij het sluiten van het graf teruggelegd - dit om de zaadbank in tact te laten. Hierdoor is het overbemesten van de bovenste grondlaag – die de voedingsstoffen bevat voor de bodemvegetatie – uitgesloten. Het verwijderen en terugleggen van de zaadbank stimuleert bovendien dat oude zaden ontkiemen. Hierdoor keren lang verdwenen vegetatiesoorten dikwijls terug!

Natuurbegraven helpt natuur!
Er is dus geen sprake van schade aan natuur of milieu door overbemesting of chemicaliën. Natuurbegraven is juist milieuvriendelijk en geeft de natuur een positieve impuls. Dankzij de inkomsten uit natuurbegraven kunnen de ontwikkelaars van natuurbegraafplaatsen:

• bestaande natuur versterken
• nieuwe natuurgebieden creëren
• natuurgebieden onderhouden
• particuliere natuurgebieden openstellen
• landgoederen herstellen en onderhouden

Laat u dus niet in verwarring brengen door halve waarheden en uitspraken over natuurbegraven!

U kunt de video bekijken op:
https://vimeo.com/197778029#t=NaNs

Natuurbegraven vernietigt de natuur. Bovenstaand stuk, 1 op 1 overgenomen uit de nieuwsbrief van de heer Stuyling de Lange, houdt een pleidooi voor natuurbegraven. Laat hij erbij vermelden dat deze heer al jaren probeert zijn landgoed de Polberg in Wapenveld te verkopen en dit nu ten einde raad tracht om te zetten in een begraafplaats. Daarbij beroept hij zich op een rapport van Alterra maar vermeldt weer niet dat dit rapport maximaal 80 graven per ha en in gevoelige gebieden beduidend minder toelastbaar acht, terwijl de natuurbegravers er honderden op een ha willen maken. Dat rapport stelt (pag 47) dat door het delven en dichten van graven in grazige en kruidrijke vegetatie en oude bosbodems een praktisch volledige verstoring van het bodemleven plaatsvindt. Zelfs in natuurontwikkelingsgebieden wordt door begraven de spontane natuurontwikkeling gefrustreerd (48). Van het in een stoffelijk overschot aanwezige kwik wordt in het rapport aangegeven (39) dat het vijf tot tienmaal de streefwaarde bedraagt maar onder de interventiewaarde ligt. Dit geldt echter per stoffelijk overschot. Van alle metalen stelt het rapport dat deze uiteindelijk zullen uitlogen en in het grondwater terecht komen. Ten aanzien van kunststoffen wordt opgemerkt (40) dat sommige van deze stoffen persistent zijn en niet of nauwelijke afbreekbaar."Ze zijn veelal ook schadelijk voor het milieu". De stikstofbelasting door natuurbegraven wordt in het rapport (42) berekend op 10 ton/ha,"waar op basis van de meststoffenwet op landbouwgronden hoeveelheden zijn toegestaan van 120 tot 350 kg N/ha/jaar, afhankelijk van de toepassing". Nu wordt er ook opgemerkt dat een hectare niet volledig uit graven bestaat en dat de stikstof vrijkomt op 75 cm onder het maaiveld maar het rapport wijst er tevens op dat diepwortelende bomen de verontreinigingen wel zullen bereiken. Letterlijk staat in het rapport "Desondanks zal deze belasting (lees stikstof) voor veel natuurtypen ter plekke funest zijn”. De belangrijkste "omissie" bij de verwijzing naar het rapport is echter dat het rapport maximaal 80 graven per ha acceptabel acht. En in gevoelige natuur nog beduidend minder. Daar hebben de natuurbegravers lak aan. Zij maken over het algemeen circa 400 graven per ha. Het vijfvoudige of meer. Het zou goed zijn als de reacties ook deze bevindingen hadden vermeld.
Th. Sandberg | woensdag 18 januari 2017 14:54
Ook de reactie van de heer Sandberg - een goede kennis van emeritus hoogleraar Reijnders - rammelt helaas van de halve waarheden. Laat u niets wijsmaken door deze stemmingmakerij en vertrouw op uw eigen gevoel. Natuurbegraven verdient een eerlijke kans en is uw steun meer dan waard.
A.P.H. Stuyling de Lange | woensdag 18 januari 2017 22:14
Vertrouw op uw gevoel? Ik verkies de feiten.
Meppie | donderdag 19 januari 2017 16:06