BINNENSTAD –‘Wat hij er van vindt dat de vluchtelingenstroom in Europa is verworden tot een politiek debat’ wil de interviewster op het podium van hem weten. “Het is geen politiek, maar een menselijke verhaal”, meent de gelauwerde fotograaf Javier Bauluz. ‘Eentje die ons voor de keuze stelt een empathische, meelevende, of xenofobische houding aan te nemen’.
Hoe rustig Bauluz ook praat, zijn foto’s zijn confronterend. Donderdagavond was de Spaanse fotograaf te gast in de Grote Kerk waar tot zondag de World Press Photo tentoonstelling met de beste journalistieke foto’s is te zien. Bauluz zelf werd twintig jaar geleden onderscheiden met de Pulitzerprijs. Zijn foto van een moeder en kind in Rwanda maakt vandaag de dag nog altijd indruk.
Het gesprek met Bauluz in aanwezigheid van een deels Spaans publiek (Windesheim Honours College nodigde de topfotograaf uit om te spreken in de Grote Kerk) komt echter al snel uit bij de huidige stroom vluchtelingen die hij volgde. Wie niet dichtbij genoeg is, kan niet de beste foto’s maken, luidt zijn adagium. Bauluz is duidelijk een man met een missie – ‘een beetje gek moet je wel zijn om het werk vol te houden’ – maar op andere momenten lijkt hij nuchter, haast pretentieloos. Aan de Pulitzerprijs ontleent hij geen status, of het moet zijn dat hij vaak wordt gevraagd om over zijn werk te vertellen. Laten zien wat er in de wereld gebeurt, dat vindt hij belangrijk. “De impact van foto’s is enorm. Het is een universele taal. Er bestaat niet zoiets als een Spaanse foto.”
Wat de kijker met die foto doet, is aan hem of haar. Dat gezegd hebbende, heeft Bauluz wel degelijk een uitgesproken eigen mening. Hij vindt dat de media in zijn algemeen falen in hun berichtgeving en in veel gevallen (financieel) niet onafhankelijk meer zijn. Reagerend op beweringen dat onder de vluchtelingen mogelijk terroristen zijn, zegt Bauluz: “Er zijn slechte mensen, vast ook onder deze groep. De meeste mensen deugen echter.” En met gevoel voor ironie: “Als ik een vluchtende moeder met kind fotografeer, zie ik een menselijk drama, maar misschien is die baby wel een terrorist.”
Mensen uit het publiek willen weten hoe hij het mentaal bolwerkt. Heeft hij wel eens gedacht aan stoppen? – het antwoord is ja – en bereidt hij zich goed voor als hij op pad gaat? “Ik lees veel van tevoren. De situatie die je aantreft, is echter altijd weer anders.” Een van de toehoorders is Kim Stremmelaar. Ze maakt zelf graag foto’s, er in bescheidenheid aan toevoegend dat die van een heel ander kaliber zijn. Voor haar is het duidelijk. Ze heeft vanavond gezien dat moeders met kinderen niets anders doen dan wat wij ook zouden doen. Kiezen voor een beter en veilig leven. “Indrukwekkend.”
