Al snel na de komst van de noodopvang was het duidelijk dat veel Zwollenaren een hand wilden uitsteken naar de vluchtelingen. Vrijwel meteen waren er meer vrijwilligers dan vluchtelingen. Die stimulans kwam niet vanuit de gemeente of media, maar vanuit de burgers zelf. “Deze sociale kracht is een echte Zwolse eigenschap”, vindt burgemeester Henk Jan Meijer. “We hebben oog voor elkaar, dat bewijst zich nu weer.” In oktober kwam er zelfs een vrijwilligersstop vanuit het COA, omdat er zich gewoon te veel vrijwilligers hadden aangemeld.
‘Gelukszoekers’
Inmiddels is de IJsselhallen alweer druk bezig met de geplande evenementen. Meijer is toch opgelucht dat de noodopvang na een half jaar voorbij is. “Zo kunnen we even een nieuwe start maken en weer met de buurt praten”, licht hij toe. er Zorgen zijn er wel over de komst van het azc. Op fora wordt gesproken van ‘gelukszoekers’ en zijn mensen bang dat de buurt onveilig wordt door de komst van het asielzoekerscentrum. Volgens Meijer is er geen sprake van gelukszoekers. “Economisch gezien hebben deze vluchtelingen het goed, het zijn mensen die goede banen hadden en die andere redenen hebben dan het ‘geluk’ zoeken.”
Vooroordelen
De burgemeester blijft aangeven dat hij graag met buurtbewoners, scholen, bedrijven en het ziekenhuis in gesprek wil. Mochten betrokkenen te veel bezwaren zien dan kan in theorie nog gekozen worden voor een andere locatie of het geheel afgeblazen worden. “Terugsturen naar Syrië is niet aan de orde”, stelt de burgemeester. Ook geeft Meijer aan dat hij zich kan voorstellen dat mensen onzeker zijn over de komst van de asielzoekers, maar dat hij hier graag over in gesprek wil met de burgers. Zo wil hij ook proberen te voorkomen dat mensen vooroordelen hebben. Dit deed zich ook voor bij het arriveren van de vluchtelingen, die vrijwel allemaal in het bezit zijn van een dure smartphone. Meijer: “Ze zijn niet gevlucht voor economische redenen, maar vanwege hun veiligheid. Die smartphone is hun enige connectie met hun familie.”
Contact
Praat met de vluchtelingen, is wat veel gemeentes en instanties willen stimuleren. Ook Elsje Goudzwaard, algemeen coördinator van Stichting Present, merkt dat mensen anders reageren als ze in contact zijn geweest met de vluchtelingen. “Mensen die bij de noodopvang kwamen kijken waren onder de indruk van hoe stil en rustig het was. De vluchtelingen keken op hun beurt uit naar de inschrijflijsten voor activiteiten, zodat ze even uit de IJsselhallen waren”, aldus Goudzwaard.
Toekomst
Stichting Present is gevraagd om na te denken over het vasthouden van het enthousiasme van vrijwilligers. Zo willen ze de vrijwilligers ook inzetten bij het helpen integreren van asielzoekers met een verblijfsvergunning. “Er zijn genoeg mensen die gewerkt hebben met de vluchtelingen en dit weer in de toekomst willen doen”, verzekert Goudzwaard. Bij de IJsselhallen hielden Stichting Present en Vluchtelingenwerk zich vooral bezig met activiteiten voor de vluchtelingen, die anders de hele dag in de hallen zaten te wachten. Het belang van deze activiteiten moet niet onderschat worden, volgens Goudzwaard. “Als we deze mensen met positieve interacties verwelkomen ontstaat er ook geen verharding. Ik denk dat dat ook heeft bijgedragen aan de goede samenwerking tussen vluchtelingen en Zwollenaren.”
Afspraken
Aan het enthousiasme van vrijwilligers en vluchtelingen ligt het niet, toch zijn er andere aandachtspunten voor Stichting Present. Graag willen ze rond de tafel met het COA over subsidiëring voor het organiseren van activiteiten. Afgelopen twee jaar is de vrijwilligerskring rond de vluchtelingen gefinancierd door andere bronnen van Stichting Present, waaronder de gemeente en bedrijven. Toch vallen dit jaar sommige geldbronnen weg. “We hebben veel werk verzet voor het COA en hopen nu ook een budget te krijgen hiervoor”, benadrukt Goudzwaard. Nu de noodopvang voorbij is, wil de burgemeester ook in gesprek met het COA, mocht het verzoek om weer opvang te regelen weer langskomen. Meijer wil dit vooral om er voor te zorgen dat alles duidelijk en afgesproken is. Zo verbleven de vluchtelingen, die eigenlijk na drie weken doorgestuurd zouden worden, soms wel twee maanden in de IJsselhallen. “Deze afspraken moeten even goed worden gemaakt.” Beide partijen zijn verder positief over de aanpak en samenwerking met het COA en willen dit graag voortzetten.
Stichting Present blijft vrijwilligers inzetten voor de vluchtelingen. Er zijn veel Zwollenaren die betrokken willen worden en zo hun steentje bijdragen. Dat dezelfde hoeveelheid mensen als in september op komt draven, is onwaarschijnlijk. “Waarschijnlijk wel minder, maar het waren er toch te veel”, grapt Goudzwaard. Stichting Present gaat binnen enkele weken in gesprek met de gemeente en het COA over de vervolgplannen.
Dit artikel is de afstudeeropdracht van onze stagaire Eva de Jager. Zij is geslaagd voor haar opleiding Journalistiek en Fotografie aan het ROC Friese Poort in Drachten.
